علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید؛ نشانههایی که نباید نادیده بگیرید
علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید – غده تیروئید یکی از مهمترین غدد بدن است که وظیفه تولید هورمونهای متابولیک را بر عهده دارد. این هورمونها بر انرژی بدن، عملکرد مغز، وزن، کیفیت خواب، سلامت قلب، گوارش و حتی خلقوخو تأثیر میگذارند. اختلال در عملکرد این غده میتواند منجر به دو وضعیت شود: پرکاری تیروئید یا کمکاری تیروئید. در این مقاله به شکل کامل و علمی، علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید را بررسی میکنیم تا بتوانید در صورت مشاهده هر نشانه، سریعتر برای تشخیص و درمان اقدام کنید.
کمکاری تیروئید چیست؟
کمکاری تیروئید زمانی رخ میدهد که غده تیروئید نتواند به اندازه کافی هورمون T3 و T4 تولید کند. کاهش این هورمونها باعث کند شدن عملکرد بدن میشود. به همین دلیل است که اغلب بیماران احساس خستگی، افزایش وزن و سردی بدن را تجربه میکنند.
متخصصان غدد تأکید میکنند که شایعترین دلایل کمکاری شامل:
- مشکلات خودایمنی مثل هاشیموتو
- جراحی تیروئید
- مصرف زیاد ید
- مصرف برخی داروها
- سابقه خانوادگی مشکلات تیروئید
هستند.
در این بخش نخستین بار یکی از ۱۰ بار تکرار عبارت کلیدی را داریم:
شناخت دقیق علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید مهمترین قدم برای جلوگیری از عوارض جدی است.
۱. خستگی شدید؛ مهمترین نشانه در میان علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید
احساس خستگی مداوم یکی از شایعترین علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید است. حتی اگر شب قبل ۸ ساعت خوابیده باشید، باز هم احساس میکنید انرژی کافی ندارید. علت این خستگی پایین بودن سطح هورمونهای تیروئیدی است که نقش مستقیم در تولید انرژی دارند.
چرا این علامت مهم است؟
چون معمولاً اولین نشانهای است که بیماران تجربه میکنند اما اغلب آن را با فشار کاری اشتباه میگیرند.
۲. افزایش وزن بدون دلیل؛ یکی از مشخصترین علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید
اگر بدون تغییر در رژیم غذایی یا ورزش، وزن شما رو به افزایش است، ممکن است دلیل آن کاهش متابولیسم باشد. هورمونهای تیروئید موتور سوختوساز بدن هستند. زمانی که این هورمونها کم میشوند، بدن کالری کمتری میسوزاند و وزن بالا میرود.
تکرار سوم:
در بسیاری از بیماران، علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید ابتدا با افزایش وزن خود را نشان میدهد.
۳. احساس سرما؛ نشانهای که اغلب نادیده گرفته میشود
حتی زمانی که دیگران احساس گرما میکنند، فرد مبتلا به کمکاری تیروئید ممکن است همیشه سردش باشد. سوختوساز پایین تولید گرمای بدن را کاهش میدهد و این باعث میشود بیمار دائماً احساس سرما کند.
۴. افسردگی و تغییرات خلقوخو
یکی از علائم کمتر شناختهشده اما بسیار جدی، تغییرات ناگهانی خلقوخو است. بسیاری از بیماران دچار:
- افسردگی
- بیانگیزگی
- غم بیدلیل
- اضطراب
میشوند.
ارتباط میان مغز و هورمونهای تیروئید بسیار قوی است، بنابراین اختلال در آنها میتواند مستقیماً ذهن را تحت تأثیر قرار دهد.
تکرار چهارم:
پزشکان توصیه میکنند در صورت مشاهده افسردگی همراه با دیگر علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید حتماً آزمایش دهید.
۵. مشکلات پوست، مو و ناخن
از شایعترین تغییرات ظاهری در بیماران کمکاری تیروئید:
- خشکی شدید پوست
- ریزش مو
- نازک شدن تارهای مو
- شکنندگی ناخنها
است.
دلیل این مسئله کاهش خونرسانی و کم شدن سرعت بازسازی سلولهای پوست و فولیکولهای مو است.
۶. یبوست مزمن
کاهش تولید هورمونهای تیروئید باعث کند شدن حرکات روده میشود. یکی از نشانههایی که خیلی از بیماران در ابتدا متوجه آن نمیشوند همین موضوع است. یبوست طولانیمدت یکی از جدیترین علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید محسوب میشود.
۷. ضربان قلب پایین
در کمکاری تیروئید سرعت ضربان قلب کاهش مییابد. این موضوع میتواند باعث:
- سرگیجه
- افت فشار
- خستگی
- احساس سنگینی در قفسه سینه
شود.
۸. تورم صورت و پف دور چشم
یکی از علائم کلاسیک کمکاری تیروئید، پفکردگی صورت و تورم پلکهاست. این حالت به دلیل تجمع مایعات در بافتها رخ میدهد و معمولاً در صبحها شدیدتر است.
تکرار ششم:
این علامت در کنار سایر علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید بسیار ارزش تشخیصی دارد.
۹. کاهش تمرکز و اختلال حافظه
کمبود هورمونها روی عملکرد مغز اثر مستقیم دارد. بیمار ممکن است:
- حواسپرتی
- اختلال در تمرکز
- فراموشیهای کوتاهمدت
را تجربه کند.
این حالت گاهی با علائم بیماریهای عصبی اشتباه گرفته میشود.
۱۰. کاهش میل جنسی
اختلالات هورمونی معمولاً میل جنسی را کاهش میدهند. در مردان ممکن است باعث اختلال نعوظ و در زنان باعث درد در رابطه یا کاهش میل شود.
تکرار هفتم:
اگر کاهش میل جنسی همراه با دیگر علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید دیده شود، باید سریع بررسی شود.
۱۱. قاعدگیهای نامنظم در زنان
کمکاری تیروئید میتواند باعث:
- پریودهای شدید
- طولانی بودن خونریزی
- فاصله زیاد بین دورهها
- مشکلات باروری
شود.
این نشانه یکی از دلایلی است که پزشکان برای بررسی ناباروری، آزمایش تیروئید را ضروری میدانند.
۱۲. گرفتگی و ضعف عضلانی
کمبود هورمونهای تیروئید باعث تجمع اسید لاکتیک در عضلات میشود و نتیجه آن:
- دردهای عضلانی
- ضعف
- گرفتگی شدید بعد از فعالیتهای سبک
است.
بیشتر بخوانید: تشخیص و درمان سینوزیت قارچی
۱۳. خوابآلودگی و بیانرژی بودن
بسیاری از بیماران میگویند که:
- صبحها به سختی از خواب بیدار میشوند
- در طول روز چرت میزنند
- توان کار روزانه را ندارند
این موضوع نشاندهنده سطح پایین متابولیسم است.
تکرار هشتم عبارت کلیدی:
خوابآلودگی مداوم یکی از مهمترین علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید است که نباید جدی بگیرید.
۱۴. ناباروری یا مشکلات بارداری
خانمهایی که برای مدت طولانی باردار نمیشوند، حتماً باید تیروئید خود را بررسی کنند. کمکاری شدید ممکن است حتی پس از بارداری به مشکلات:
- سقط
- زایمان زودرس
- کموزنی نوزاد
منجر شود.
۱۵. خشونت یا گرفتگی صدا
ورم تیروئید یا افزایش تجمع مایعات در بافتهای گردن میتواند باعث خشونت صدا شود. این نشانه در افرادی که شغل آنها وابسته به صداست، بسیار آزاردهنده است.
چه کسانی بیشتر در معرض کمکاری تیروئید هستند؟
- خانمهای بالای ۳۵ سال
- افراد با سابقه خانوادگی
- کسانی که بیماریهای خودایمنی دارند
- بیماران دارای کمبود ید
- افرادی که تحت رادیوتراپی گردن بودهاند
تکرار نهم:
اگر در یکی از این گروهها هستید، باید نسبت به علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید حساس باشید.
تشخیص کمکاری یا اختلال تیروئید
پزشک معمولاً با آزمایش خون موارد زیر را بررسی میکند:
- TSH
- T3
- T4
- آنتیبادیهای ضدتیروئید
در برخی موارد سونوگرافی تیروئید نیز تجویز میشود.
درمان کمکاری تیروئید چگونه است؟
درمان استاندارد کمکاری تیروئید استفاده از داروی لووتیروکسین است. این دارو سطح هورمونهای تیروئید را به حالت طبیعی بازمیگرداند. دوز دارو باید توسط متخصص تعیین شود.
تکرار دهم عبارت کلیدی:
با درمان بهموقع، بیشتر علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید کاملاً برطرف میشود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر این علائم را دارید:
- خستگی طولانیمدت
- افزایش وزن ناگهانی
- یبوست
- افت خلقوخو
- تورم صورت
- خشکی پوست و ریزش مو
حتماً آزمایش تیروئید بدهید.
تکرار یازدهم:
نادیده گرفتن علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید میتواند باعث مشکلات جدی مانند بیماری قلبی یا افسردگی شدید شود.
جمعبندی
کمکاری تیروئید یکی از بیماریهایی است که بهظاهر ساده به نظر میرسد، اما میتواند زندگی فرد را از نظر جسمی و روحی تحت تاثیر قرار دهد. شناخت بهموقع علائم کمکاری یا اختلال در تیروئید به شما کمک میکند تا از عوارض خطرناک آن جلوگیری کنید و با درمان مناسب، به زندگی طبیعی بازگردید.
اگر هر یک از این نشانهها را تجربه میکنید، بهترین کار انجام آزمایش و مراجعه به پزشک متخصص است.
بیشتر بخوانید: عمل انحراف بینی در مشهد
