گیر کردن وسیله در بینی: راهنمای کامل برای والدین و بزرگسالان
گیر کردن وسیله در بینی یکی از مشکلات شایع، بهویژه در کودکان خردسال است. این اتفاق ممکن است بهصورت تصادفی یا از روی کنجکاوی کودک رخ دهد. گاهی هم در بزرگسالان، بهویژه افراد دارای مشکلات روانی، این اتفاق دیده میشود. در این مقاله به بررسی کامل علائم، عوارض و اقدامات فوری در مواجهه با گیر کردن وسیله در بینی میپردازیم.
چرا گیر کردن وسیله در بینی اتفاق میافتد؟
در کودکان:
کودکان بهطور طبیعی کنجکاو هستند و در فرآیند شناخت محیط پیرامون خود، ممکن است اجسام کوچک مانند مهره، دکمه، سنگریزه، اسباببازیهای ریز، تکههای غذا یا کاغذ را داخل سوراخ بینی خود فرو ببرند. بیشتر کودکان این کار را زمانی انجام میدهند که والدین حواسشان نیست یا برای جلب توجه اقدام میکنند.
در بزرگسالان:
گیر کردن وسیله در بینی در بزرگسالان بهمراتب نادرتر است، اما ممکن است در اثر سوانح، رفتارهای وسواسی، یا در افراد با مشکلات روانشناختی بروز کند. در برخی موارد نیز هنگام خواب یا مصرف مواد مخدر این اتفاق ممکن است بیفتد.
علائم گیر کردن وسیله در بینی
انسداد تنفسی از یک سمت بینی
ترشحات بدبو و چرکی از یک سوراخ بینی
خونریزی خفیف تا متوسط بینی
عطسه یا سرفههای غیرعادی
درد یا ناراحتی در ناحیه بینی
تورم یا قرمزی اطراف بینی
بیشتر بدانید: مراقبت های بعد از جا انداختن بینی
اگر کودک یا فرد بزرگسال از درد شکایت کند یا ترشحات بدبو از یک سمت بینی داشته باشد، احتمال گیر کردن جسم خارجی بالا میرود.
عوارض گیر کردن وسیله در بینی
گیر کردن وسیله در بینی اگر بهموقع درمان نشود، میتواند به مشکلات جدیتری منجر شود، از جمله:
عفونتهای بینی و سینوسها
خونریزی شدید
سوراخ شدن تیغه بینی در موارد شدید
آسیب به بافت نرم بینی
مشکلات تنفسی طولانیمدت
در صورت گیر کردن وسیله در بینی چه باید کرد؟
۱. حفظ آرامش
اولین و مهمترین کار این است که آرامش خود را حفظ کنید. کودکان از رفتار والدین تقلید میکنند، و اگر شما دستپاچه شوید، کودک نیز مضطرب میشود و ممکن است وسیله را بیشتر به داخل بینی فشار دهد.
۲. بررسی وضعیت جسم خارجی
تا جایی که ممکن است، محل و نوع جسم گیر کرده را تشخیص دهید. اگر جسم از جنس فلز، پلاستیک یا مواد آلی (مانند تکه غذا) باشد، روشهای مختلفی برای خارجسازی آن وجود دارد.
۳. استفاده از روش «فوت مادر»
اگر وسیله در بینی کودک گیر کرده و قابل مشاهده است، میتوان از روش معروف «فوت مادر» استفاده کرد:
دهان خود را روی دهان کودک بگذارید (مانند تنفس مصنوعی).
یکی از سوراخهای بینی کودک را با انگشت ببندید.
یک دم محکم در دهان کودک بدمید تا جسم از سوراخ دیگر بیرون بیاید.
این روش برای اجسام کوچک و قابل جابهجایی مؤثر است و باید فقط توسط فردی انجام شود که با آن آشناست.
۴. عدم استفاده از پنس یا گوشپاککن
هیچگاه نباید سعی کنید با پنس، گوشپاککن یا اشیای نوکتیز جسم خارجی را خارج کنید، زیرا ممکن است آن را بیشتر به داخل فشار دهید یا موجب آسیب بافتی شوید. استفاده نادرست از ابزار، حتی میتواند باعث گیر کردن وسیله در بینی به شکلی عمیقتر شود.
۵. مراجعه به پزشک متخصص
اگر جسم دیده نمیشود یا روشهای خانگی مؤثر نبودند، باید فوراً به متخصص گوش، حلق و بینی (ENT) مراجعه کنید. پزشک با تجهیزات تخصصی مانند اتوسکوپ یا ابزار مکنده میتواند جسم خارجی را با ایمنی کامل خارج کند.
بیشتر بدانید: بهترین جراح بینی مردانه در مشهد
چگونه میتوان از گیر کردن وسیله در بینی پیشگیری کرد؟
پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. برای جلوگیری از گیر کردن وسیله در بینی کودک، اقدامات زیر مفید هستند:
دور نگه داشتن اشیای ریز از دسترس کودک
نظارت مداوم هنگام بازی با اسباببازیهای کوچک
آموزش به کودک در مورد خطرات قرار دادن اشیا در بینی
جلوگیری از خوردن آجیل، ذرت، یا غذاهای دانهای در سنین پایین بدون نظارت
اگر جسم گیر کرده به مدت طولانی باقی بماند چه میشود؟
در برخی موارد، کودک چیزی را در بینیاش فرو میبرد و والدین متوجه نمیشوند. این مسئله میتواند روزها یا حتی هفتهها بدون علامت باقی بماند تا زمانی که علائمی مانند ترشح بدبو، تورم و تب ظاهر شوند. در این شرایط، ممکن است کودک نیاز به آنتیبیوتیک، جراحی یا مراقبتهای تخصصی داشته باشد. بنابراین، در مواجهه با علائم غیرعادی بینی، احتمال گیر کردن وسیله در بینی را نیز در نظر بگیرید.
آیا لازم است به اورژانس مراجعه کنیم؟
در شرایط زیر فوراً به اورژانس یا پزشک مراجعه کنید:
جسم تیز یا برنده در بینی گیر کرده است
خونریزی شدید از بینی دارید
کودک نمیتواند بهراحتی نفس بکشد
جسم خارجی حاوی مواد شیمیایی یا باتری است
کودک دچار تب و نشانههای عفونت شده است
گیر کردن باتری یا اشیای شیمیایی در بینی میتواند بسیار خطرناک باشد و منجر به سوختگی بافتی و تخریب سریع ناحیه شود. در این موارد باید بلافاصله به بیمارستان مراجعه کرد.
نقش والدین در مواقع اضطراری
اگر والدین در مورد نحوه برخورد با چنین مواردی اطلاعات کافی داشته باشند، میتوانند تا حد زیادی از عوارض جلوگیری کنند. آموزش والدین درباره روشهای ساده مانند «فوت مادر» و ضرورت مراجعه فوری به پزشک، از نکات حیاتی است.
سوالات متداول درباره گیر کردن وسیله در بینی
1. گیر کردن وسیله در بینی بیشتر در چه افرادی اتفاق میافتد؟
گیر کردن وسیله در بینی بیشتر در کودکان خردسال دیده میشود، چون از روی کنجکاوی اجسام کوچکی مثل مهره، دانه، تکه اسباببازی یا کاغذ را داخل بینی خود میگذارند. البته در بزرگسالان هم ممکن است هنگام تمیز کردن بینی یا بر اثر حادثه رخ دهد.
2. شایعترین اجسامی که در بینی گیر میکنند چیست؟
دانه نخود و لوبیا، مهره، باتری سکهای، تکه اسفنج، کاغذ، دستمال کاغذی و بخشهای کوچک اسباببازی از شایعترین اجسام خارجی بینی هستند.
3. از کجا بفهمیم چیزی در بینی گیر کرده است؟
علائمی مثل گرفتگی یکطرفه بینی، ترشح بدبو، خونریزی، درد، سوزش یا تنفس سخت از یک سوراخ بینی میتواند نشانه گیر کردن وسیله در بینی باشد، بهخصوص اگر این علائم ناگهانی ظاهر شوند.
4. آیا بیرون آوردن وسیله از بینی در خانه کار درستی است؟
در بیشتر موارد خیر. تلاشهای خانگی و غیرتخصصی میتواند باعث فرو رفتن بیشتر جسم، خونریزی یا آسیب به مخاط بینی شود. مخصوصاً اگر جسم تیز یا باتری باشد، باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد.
5. اگر کودک چیزی در بینیاش گیر کرد، اولین اقدام چیست؟
آرامش خود و کودک را حفظ کنید، از فشار دادن یا فوت کردن شدید خودداری کنید و هیچ وسیلهای داخل بینی فرو نکنید. بهترین کار مراجعه سریع به متخصص گوش، حلق و بینی است.
6. گیر کردن باتری در بینی چقدر خطرناک است؟
بسیار خطرناک. باتریهای سکهای میتوانند در مدت کوتاهی باعث سوختگی شیمیایی، سوراخ شدن تیغه بینی و آسیب دائمی شوند. در این حالت مراجعه فوری به پزشک ضروری است.
7. آیا گیر کردن وسیله در بینی میتواند باعث عفونت شود؟
بله. باقی ماندن جسم خارجی در بینی میتواند منجر به عفونت، بوی بد شدید، تورم و حتی درگیری سینوسها شود، بهخصوص اگر تشخیص دیر انجام شود.
8. پزشک چگونه جسم خارجی را از بینی خارج میکند؟
متخصص گوش، حلق و بینی با ابزارهای مخصوص و بدون درد جدی، جسم را خارج میکند. در کودکان مضطرب یا موارد خاص ممکن است از بیحسی موضعی یا آرامبخش استفاده شود.
9. آیا بعد از خارج کردن وسیله نیاز به درمان خاصی هست؟
در برخی موارد بله. اگر مخاط بینی آسیب دیده باشد یا عفونت ایجاد شده باشد، ممکن است دارو یا اسپری تجویز شود تا از عوارض بعدی جلوگیری شود.
10. چطور میتوان از گیر کردن وسیله در بینی جلوگیری کرد؟
دور نگه داشتن اجسام ریز از دسترس کودکان، آموزش غیرمستقیم، نظارت هنگام بازی و استفاده نکردن از وسایل نامناسب برای تمیز کردن بینی، مهمترین راههای پیشگیری هستند.
نتیجهگیری
گیر کردن وسیله در بینی یک وضعیت اورژانسی بالقوه است که بهویژه در کودکان شایع است. در صورت بروز چنین حالتی باید خونسردی خود را حفظ کرده، از دستکاری غیرحرفهای اجتناب کرده و در صورت نیاز سریعاً به پزشک مراجعه کرد. با اقدامات پیشگیرانه و آموزش کودکان نیز میتوان احتمال وقوع این اتفاق را بهطور چشمگیری کاهش داد. به خاطر داشته باشید که گیر کردن وسیله در بینی مسئلهای ساده نیست و در صورت بیتوجهی، ممکن است منجر به عوارض جدی شود.
در پایان، اگر با هرگونه نشانهای مانند ترشحات بدبو، تنفس یکطرفه، یا ناراحتی در بینی مواجه شدید، احتمال گیر کردن وسیله در بینی را جدی بگیرید و اقدامات لازم را انجام دهید.
